NATO’da dev silah anlaşmaları için hazırlıklar tamamlandı

NATO’nun Ankara Zirvesi, savunma sektöründe milyarlarca dolarlık yeni anlaşmaların açıklanacağı kritik bir an olarak öne çıkıyor. Avrupa ülkeleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın savunma harcamalarını artırma baskısına somut yanıt vermeye hazırlanıyor. Zirve öncesinde NATO’da büyük silah anlaşmalarına yönelik hazırlıklar hızlandı. Üye ülkeler, Ankara’daki önemli zirve öncesinde silah ve savunma sanayii alanında yeni iş birlikleri oluşturmayı planlıyor. Avrupa başkentleri, ABD’nin “daha fazla harcama” çağrısına yanıt vermek ve savunma yükümlülükleri konusunda net mesajlar iletmek istiyor.

TARİHİ SAVUNMA HARCAMALARINDAKİ ARTIŞ

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte‘ye göre, Avrupa ülkeleri ve Kanada’nın 2025 yılı savunma harcamaları bir önceki yıla göre 90 milyar dolar artarak 570 milyar doları geçmiş durumda. Rutte, “Artık sürdürülebilir bir ittifak oluşturuyoruz. ABD bunun adil olduğunun farkında” ifadelerini kullandı. Harcamalardaki yüzde 20’lik büyüme, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ile tetiklenen güvenlik kaygıları ve ABD yönetiminin uzun süredir devam eden baskılarının bir sonucu olarak öne çıkıyor. ABD Başkanı Donald Trump, müttefik ülkeleri İran’daki çatışmalarda Washington’a yeterince destek vermemekle eleştiriyor. Aynı zamanda, ABD’nin NATO’daki sorumluluklarını sorgulayan açıklamalar yaparak Avrupa’nın savunma sorumluluklarını artırmasını zorunlu gördüğünü belirtiyor.

ZİRVE GÜNDEMİ: ABD ASKERİ VARLIĞI VE YENİ PLANLAR

Zirvenin gündeminde öne çıkan konulardan biri, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığında yaptığı azaltmalar. Washington, kıtadaki bazı kuvvetlerini çekmeye karar verip, uçak gemisi gibi unsurları ittifakın tatbikatlarından çıkarıyor. Ayrıca, bölgedeki askeri pozisyonunu değerlendirmek için altı aylık bir süreç başlatıldı. Trump’ın Cumhurbaşkanı Erdoğan ve diğer NATO liderleriyle Ankara’da görüşerek eleştirilerini gündeme getirebileceği düşünüyor. Ancak bazı gözlemciler, Erdoğan ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Trump arasındaki yakın ilişkilerin gerginliği azaltabileceği kanısında.

ANLAŞMALARDA MERAKLI BEKLEYİŞ

Zirve öncesinde açıklanacak milyarlarca dolarlık savunma anlaşmalarının detayları gizli tutuluyor. NATO yönetimi, bu anlaşmaları Ankara’da duyurarak “güçlü bir ittifak kararlılığı“ mesajı vermeyi amaçlıyor. Hollanda Savunma Bakanı Dilan Yeşilgöz, ülkesinin 3 milyar avronun üzerinde savunma anlaşmalarını açıklayacağını söyledi. Belçika ile hava savunma sistemleri ve İngiltere ile donanma gemileri alanında yeni ortaklıkların kurulması bekleniyor. Ayrıca, NATO’nun elindeki eski Amerikan AWACS uçaklarının İsveç merkezli Saab firmasının geliştirdiği GlobalEye sistemi ile yenilenmesine dair geniş kapsamlı bir modernizasyon projesinin duyurulması bekleniyor.

BELİRSİZLİKLERİN GÖLGESİNDE ZİRVE

Zirvede, İran ve Grönland gibi bölgelerdeki son siyasi gerilimlerle Trump’ın Avrupalı liderlerle yaşadığı anlaşmazlıklar bazı soru işaretleri yaratıyor. Ancak Ankara’daki liderler toplantısının yeni ortaklıkların yolunu açacağı ve NATO’nun birlik mesajını güçlendireceği düşünülüyor. Savunma işbirliği anlaşmalarının kesin ayrıntıları kamuoyuna açıklanmadan önce gizliliğini koruyor. NATO yetkilileri, bu büyük duyuruların zirveden hemen önce yapılmasının Washington’dan gelen eleştirilere karşı Avrupa savunma politikasındaki dönüşümün net bir göstergesi olacağını vurguluyor.