Nöbetçi Eczaneler
Avrupa ülkeleri ve bölgedeki etkili aktörler, Malakka Boğazı’ndaki uygulamaya benzer şekilde, isteğe bağlı geçiş ücretleri ile deniz güvenliğinin artırılmasını içeren bir seçeneği değerlendiriyor. Bu plan, deniz taşımacılığını düzenleyen Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) çerçevesinde ele alınıyor. Öneri, geçişleri ücretli hale getirmek yerine belirli seyir ve güvenlik hizmetleri için gönüllü katkı mekanizması oluşturulmasına dayanıyor. Umman, İngiliz hukukçularla birlikte Malakka Boğazı prensiplerini Hürmüz’e uyarlayan bir teklif hazırlamış durumda ve bu planı anlatmak üzere Tahran’a hukuk uzmanlarını göndermeyi öneriyor. İran devlet medyası, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin de boğaz ve sevkiyat güvenliği konularını görüşmek üzere Umman’a gideceğini bildiriyor.
İngiltere Başbakan Yardımcısı David Lammy, zorunlu geçiş ücretlerinin ciddi sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarıda bulundu. Ancak bazı kabine üyeleri, Malakka Boğazı ve Manş Denizi gibi doğal su yollarında belirli seyir hizmetleri için ödeme sistemlerinin olduğuna dikkat çekti. Bu girişim, ABD’nin İran’dan Hürmüz Boğazı’nın açık kalacağı ve gemilere saldırılmayacağına dair güvence talep ettiği bir dönemde gündeme geldi. Washington, İran’ın boğaz geçişlerinden gelir elde etmesine izin verecek çözümlere temkinli yaklaşıyor. Londra’da yapılan IMO Konseyi toplantısında, Umman delegesi Hamis bin Muhammed El Şamahi transit geçişin uluslararası hukuk ile korunduğunu belirtirken, geçiş ücretlerine karşı olduklarını dile getirdi. Fakat deniz güvenliğini artırabilecek gönüllü düzenlemelerin yararlı olabileceğine de değindi. Körfez bölgesinde öneriye farklı tepkiler var. Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, İran’a uluslararası deniz hukukuna aykırı şekilde egemenlik alanı tanınmasının “radikal unsurlara rehin olmak” anlamına geleceğini savundu. Toplantıda bazı Körfez ve Avrupa ülkelerinin İran’ı kınama girişimi Rusya ve Çin tarafından desteklenmedi.
Rusya, metnin krizin temel nedenlerini görmezden geldiğini belirtirken, Çin öneriyi tek taraflı bulduğunu ifade etti. Diplomatik hareketlilik, ABD’nin İran’ın güneyindeki 150’den fazla hedefi vurmasının ardından hız kazandı. İran ise Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD üslerine yanıt verdi. ABD Başkanı Donald Trump’ın geçici ateşkesin sona erdiğini ama kalıcı barış için temasların süreceğini açıklaması gerginliğin sürdüğünü gösteriyor. Washington ile Tahran arasında geçen ay imzalanan mutabakat zaptının 5. maddesi, İran‘ın ticari gemilerin güvenli geçişini 60 gün boyunca ücretsiz sağlayacağını öngörüyor. ABD bu maddenin gemilerin yalnızca İran’ın izniyle geçebileceği anlamına gelmediğini söylerken, Devrim Muhafızları taahhütlerin yerine getirildiğini iddia ediyor.